La Gran Obra de los Caminos de Santiago – Camino de Invierno: Ponferrada-Monforte de Lemos
Dispoñémonos a entrar nun itinerario xacobeo, recoñecido pola Xunta de Galicia en 2016 e por tanto equiparable neste sentido aos restantes roteiros ata entón recuperados, que aúna moitos dos valores indelebles do Bierzo e Galicia. Un camiño no que o medio natural, a xeoloxía e a paisaxe gozan dun gran protagonismo nun territorio interior non excesivamente urbanizado. Traxecto rico en contrastes comarcais, cun ben declarado Patrimonio Mundial no seu inicio, vinculado ás numerosas pegadas da minería romana que imos atopar xunto á vía, e outro en cernes de selo proximamente, a Ribeira Sacra.
No Camiño de Inverno ou Camiño do Sil, ambas as denominacións deberían comezar a utilizarse sen distingos nin reparos, Ponferrada xa non é unha etapa do gran Camiño Francés, senón tamén inicio dunha vía con entidade propia que polo Bierzo, Valdeorras, Quiroga, e as terras de Lemos, Camba e Deza, entronca co Camiño Meridional ou Sanabrés, procedente de Ourense como prolongación da Vía da Prata, para proseguir ata a xa próxima Compostela tras cruzar o Ulla e pasar ao pé do lendario Pico Sacro.
Este itinerario cumpre os criterios que, desde os anos 80, estableceu o grupo de expertos do que formaban parte P. Caucci, R. Plötz, M. Díaz e Díaz, K. Köster ou R. da Custo-Messelière: a existencia dun camiño directo cara a unha meta ben identificada, que adoita dar nome ao propio itinerario; unha estrutura hospitalaria de acollida, densa e consolidada ao longo do tempo; presenza de restos arqueolóxicos (pontes e calzadas medievais, capelas, fontes…) e de signos específicos (cunchas, cruces…); cultos vinculados á peregrinaxe; toponimia viaria e de hospitais; tradicións locais como lendas, milagres etc., relacionados coa peregrinación; presenza de documentación arquivística referida ao camiño; cartografía histórica viaria; e, moi relevante, literatura odepórica.
O peregrino terá a oportunidade de abrir camiño, de sentirse como un axente promotor, segundo expresaba Elías Valiña coa mellor intención ao pintar as súas frechas amarelas, da “grande invasión” que no seu día vaticinou. Avalancha que nunca chegará aos excesos coñecidos nos camiños Francés ou Portugués, seica porque este roteiro está chamada a constituír un refuxio, un remanso de paz e tranquilidade, un espazo de convivencia máis na liña da Vía da Prata ou, pola súa esixencia, do Camiño Primitivo. Entre os atractivos deste Camiño adóitase citar un bastante contemporáneo, e é que atravesa as catro provincias galegas, caso único entre os roteiros xacobeos.
Conta tamén con valores patrimoniais, e entre eles os xerados pola tradicional cultura agraria e da gastronomía. Porque un dos elementos identitarios deste roteiro atópase nos cultivos que modificaron a paisaxe natural a través de grandes terrazas fluviais nos canóns do Miño e o Sil, un dos estandartes desa Ribeira Sacra que coñeceu unha intensa colonización monástica durante o Medievo. Catro provincias, si, pero tamén tres espazos para a viticultura suxestivas: Bierzo, Valdeorras e Ribeira Sacra, cos seus mencías e godellos. E ademais unha sorpresa: a presenza do oliveiral na terra de Quiroga.
No ámbito do patrimonio construído, feita xa a mención á arqueoloxía romana e, consubstancial co Noroeste, á presenza do mundo castrexo, aí están os testemuños do Medievo nas igrexas mozárabes de Ponferrada e Priaranza, nos castelos templarios e condais de Ponferrada e Cornatel, en mosteiros como os de Diomondi e Asma, en desgastadas calzadas como a dos cóbados de Belesar… E que dicir dos pazos (Ou Castro, Camba), dos centros históricos de Monforte de Lemos ou Chantada, da arquitectura contemporánea representada en Lalín? Todo iso sen esquecer o mundo da infraestrutura viaria (pontes, fontes, camiños, cruceiros, petos de ánimas…) ou do acervo etnográfico (a vivenda rural cos seus anexos, hórreos, muíños, fornos comunais, lavadoiros…).
IDIOMAS DE EDICIÓN: Castelán
336 pp.
22 x 30 cm
216 fotografías a cor
2024
ISBN: 978-84-19754-63-9
Descargar ficha:
Reseñas
Aínda non hai valoracións.